Tweet

Endonezya Bağımsızlık Savaşı sırasında Hollanda neler yaptı? Bağımsızlık hareketinin önde gelen isimlerinden Mohammad Hatta’nın danışmanı Masdoelhak Nasoetion nasıl öldürüldü? Öldüren asker neden ödül aldı?

Hollandalı gazeteci Frank Vermeulen, yeni kitabı “Masdoelhak en Adriana – Of de toegedekte moorden van de Indonesiëoorlog (Adriana: Endonezya Savaşı’nın Örtbas Edilen Cinayetleri )” ile Hollanda’nın Endonezya Bağımsızlık Savaşı sırasında işlenen bir cinayeti ve ardından yaşananları, yeniden gündeme taşıdı. Olayın merkezinde, Endonezya bağımsızlık hareketinin önde gelen isimlerinden Mohammad Hatta’nın danışmanı Masdoelhak Nasoetion bulunuyor.

KALEMİYLE MÜCADELE EDEN BİR İSİMDİ

Hollanda’da eğitim gören Nasoetion, burada Hollandalı Adriana ile evlendi ve Mohammad Hatta ile tanıştı. Endonezya’ya döndüğünde Hatta’nın yardımcısı ve siyasi-diplomatik danışmanı oldu.

1948’in sonunda Hollanda’nın Endonezya Cumhuriyeti’ne karşı başlattığı “Kraai Operasyonu” sırasında Hollanda özel birlikleri tarafından evinde gözaltına alındı. Vermeulen’in araştırmasına göre daha sonra Hollandalı bir asker tarafından, yargısız infaz edildi.

Kitap, Nasoetion’un öldürülmesinin tesadüfi bir savaş suçu değil, bilinçli bir eylem olduğunu güçlü biçimde ortaya koyduğunu savunuyor. Ancak yazar bunun için doğrudan yazılı bir emir bulunmadığını da belirtiyor.

CİNAYETTEN SONRA “SKANDAL YÖNETİMİ”

Hikâyenin ikinci bölümü ise Nasoetion’un Hollandalı eşi Adriana’nın verdiği hukuk mücadelesi.

Adriana, kocasının nasıl öldürüldüğünü öğrenmek ve tazminat almak istedi. Ancak Hollanda makamlarının bürokratik engelleri, hukuki manevraları ve geciktirmeleriyle karşılaştı. Vermeulen bu süreci “skandal yönetimi” olarak tanımlıyor.

Sonunda Hollanda devleti Adriana ile anlaşmaya vardı. Kendisine 149 bin 646 Hollanda guldeni ödendi. Hollanda’da yayınlanan NRC’nin aktardığı bugünkü karşılığıyla yaklaşık 700 bin euro. Bunun karşılığında Adriana’dan gizlilik sözü alındı.

ÖLDÜREN ASKER CEZA DEĞİL MADALYA ALDI

Nasoetion’u öldüren asker hakkındaki savaş suçu soruşturması ise kapatıldı. NRC’nin aktardığına göre çavuş Marinus Geelhoed, cezalandırılmak bir yana, daha sonra Hollanda’nın cesaret nedeniyle verilen en yüksek ikinci kraliyet nişanı olan Bronzen Leeuw – Bronz Aslan ile ödüllendirildi.

Jos Palm, kitabın anlattığı olayı yalnızca tek bir kişinin öldürülmesinin hikâyesi olarak görmüyor. Yazara göre Nasoetion cinayeti, Hollanda’nın 1945-1949 arasındaki Endonezya savaşında silahlı bağımsızlık savaşçıları kadar siyasi ve diplomatik kadroları da hedef alan devlet şiddetinin örneklerinden biri.

(Odatv.com, 05.10.2026)