Tweet

Yönetmenlerin ‘Tescilli’ Direnişi
NAZA’nın arkasındaki isimler olan Yuval Abraham ve Rachel Szor, Filistin topraklarındaki işgali belgeleyen köklü bir geçmişe sahip. Yönetmen ikilisi, Filistinli aktivistler Basel Adra ve Hamdan Ballal ile birlikte çektikleri ve Batı Şeria’daki yasa dışı ev yıkımlarını belgeleyen “No Other Land” (Başka Diyar Yok) filmiyle dünya çapında ses getirmişti. Bu yapım, 2024 Berlin Film Festivali’nde (Berlinale) “En İyi Belgesel” ödülünü kazanmış, ardından sinema dünyasının zirvesi olan 2025 Akademi Ödülleri’nde (Oscar) “En İyi Belgesel” heykeline uzanarak tarihi bir başarı elde etmişti. İkili, NAZA ile birlikte işgali kayda geçirme misyonlarını dijital hedefleme sistemlerinin karanlık yüzüne taşımış oldu.

KULTUR SANAT SERVİSİ – İTALYA’nın Venedik kentindeki tarihi Lido Adası’nda 2 Eylül’de başlayan ve dünyanın en köklü sinema etkinliği olan 83. Uluslararası Venedik Film Festivali, tarihi bir yüzleşmeye sahne oldu. Ana yarışma (Altın Aslan) seçkisine kabul edilen 21 film arasındaki tek belgesel olan, yönetmenliğini Yuval Abraham ve Rachel Szor‘un üstlendiği “NAZA”, festivalin en prestijli ödüllerinden Jüri Özel Ödülü’nü kazandı.

Gösterimi sırasında sinemaseverlerin, eleştirmenlerin ve jürinin büyük beğenisini toplayan 80 dakikalık belgesel, dünya prömiyerinde tam 25 dakika boyunca kesintisiz ayakta alkışlandı. Bu süre, festival tarihinin en uzun alkış rekoru olarak kayıtlara geçti, ilginçtir ki bir önceki alkış rekoru 24 dakika ile yine Gazze’deki trajediyi anlatan, Tunuslu yönetmen Kaouther Ben Hania’nın geçen yılki “The Voice of Hind Rajab” (Hind Receb’in Sesi) filmine aitti.

‘NAZA’NIN KAN DONDURAN ANLAMI

Belgeselin ismi olan “NAZA”, İsrail ordusunun sivil katliamlarındaki acımasızlığı gözler önüne seren askeri bir terminolojiden geliyor. “NAZA”, İsrail ordusunda erkekler, kadınlar ve çocuklar dahil olmak üzere “bir saldırıda ölmeleri öngörülen siviller” için kullanılan resmi kısaltmayı ifade ediyor.

Tel Aviv’deki çatılarda 3 yıl boyunca son derece gizli yöntemlerle çekilen belgeselde, doğrudan Başbakan Binyamin Netanyahu’ya bağlı elit birimlerde çalışan gizli istihbarat analistlerinin de aralarında bulunduğu 24 israil ordu mensubunun itirafları yer alıyor. Katılımcıların güvenliği için sesleri ve görünüşleri dijital olarak değiştirilirken, askerler İsrail’in Gazze’de kullandığı “gizli gözetleme sistemlerini” tüm çıplaklığıyla anlatıyor.

İtiraflarda en çarpıcı ve çağdaş detay ise yapay zekânın bir “katliam silahı” olarak kullanılması. Film, potansiyel hedeflerin yapay zekâ ile tespit edildiğini ve çoğu zaman içinde ailelerin, kadınların ve çocukların bulunduğu bilindiği halde sivillerin evlerinin bilerek bombalandığını kanıtlıyor. Ayrıca Gazzeliler’in sığmak olarak kullandığı yerleşim yerlerinin kasten yakılması ve gıda dağıtımı sırasında sivillerin öldürülmesi de doğrudan bu operasyonları yürüten personelin ağzından doğrulanıyor.

SAHNEDEKİ TARİHİ YÜZLEŞME: ‘SUÇ ORTAĞISINIZ’

Jüri Özel Ödülü’nü almak için sahneye çıkan İsrailli yönetmenler Yuval Abraham ve Rachel Szor, Venedik sahnesini bir mahkeme salonuna çevirdi. Töreni salondan izleyenler tarafından dakikalarca ayakta alkışlanan yönetmen Abraham, İsrail’de filmlerine karşı büyük bir karalama kampanyası yürütüldüğünü belirterek şunları söyledi:

“Gerçek şu ki bu festivalin başlamasından bu yana geçen sadece 10 gün içinde İsrail, Gazze’de en az 6 Filistinli çocuğu öldürdü. Bunlardan biri üç yaşındaki bir kız çocuğuydu, biri yedi yaşındaydı ve babasıyla arabada öldürüldü, iki kız kardeşi ise evde uyuyordu. Konuştuğumuz İsrailli istihbarat görevlileri bize bu katliamın tesadüfi değil, sistematik olduğunu, bilinçli bir tasarıma, cinayet eylemlerine ve Filistinlilerin tamamen şeytanlaştırılmasına dayalı politikalara dayandığını anlattılar.”

‘KATLİAMLARI ABD FİNANSE EDİYOR’

Konuşmasında katledilen Filistinli meslektaşlarını da unutmayan Abraham, “Bu gerçekler ilk günden beri belgelenmişti. Bunu Filistinli gazetecilere borçluyuz. Gazze’de İsrail tarafından 200’den fazla gazeteci öldürüldü, susturuldular. Bir suçun reddedilmesinin, o suçun sürmesine zemin hazırladığına inanıyoruz” diyerek ödülün manevi ağırlığını katledilen gazetecilere adadı. Abraham, konuşmasının sonunda ise Batılı devletlerin ikiyüzlülüğünü doğrudan yüzlerine vurdu:

“Bu suçları işleyen bizim ülkemiz ve Avrupalıların filmi izlemesini istiyoruz. Özellikle de burada, İtalya’da. Çünkü sizin hükümetiniz ve Alman hükümeti, İsrail üzerindeki bu durumu sona erdirebilecek baskının uygulanmasını engelliyor. Amerikalıların da filmi izlemesini istiyoruz, çünkü cinayetlerin büyük bölümünü finanse eden ülke ABD.”

VENEDİK’TE SÜREKLİLİK VE OSCAR’LI DEV KADRO

Belgeselin arkasındaki yapımcı kadrosu da sinema dünyasının en güçlü isimlerinden oluşuyor. Filmin baş yapımcıları arasında, Holokost’un bürokratik soğukkanlılığını anlatan The Zone of Interest filmiyle 2024’te En iyi Uluslararası Film Oscar’ını kazanan ünlü İngiliz yönetmen Jonathan Glazer ve yapımcı James Wilson yer alıyor. Dünya dağıtım haklarını Fransa merkezli MK2 Films’in üstlendiği NAZA, Venedik’teki zaferinin ardından 23 Eylül’de San Sebastiân Uluslararası Film Festivali’nde ve 26 Eylül’de New York Film Festivali’nde (NYFF) izleyiciyle buluşacak.

Venedik’e Filistin damgasını vurdu – İsrail’in Gazze’deki sivil katliamını, yapay zekâ destekli saldırıları 24 İsrailli istihbaratçının itiraflarıyla belgeleyen “NAZA”, 83. Venedik Film Festivaline damgasını vurdu. Ana yarışmadaki tek belgesel olan yapım Jüri Özel Ödülü’ne layık görülürken, 25 dakika ayakta alkışlanarak festival tarihinin alkış rekorunu kırdı.

(Aydınlık, 14.09.2026)