Çocukluk günlerinizle başlamak istiyorum. Yazdığınız ilk hikaye aile içinde alaya alınınca yazmaya küsmüşsünüz. Yıllar sonra bir gün amcanız Julian Barnes, “Sen bir yazarsın” dediğinde neler hissettiniz?

Yaratıcı süreç, ister resim ister fotoğraf ister yazı olsun, yalnız ve kuşkularla dolu. Görüşüne güvendiğiniz, kitaplarına hayran olduğunuz ve hayatınız boyunca tanıdığınız birinin sizi cesaretlendirmesi ise soğukta çalışırken üzerinize kalın bir kaşmir kazak giymek gibi.

Peki romanın fikri nasıl ortaya çıktı?

Kız evlat, anne ve kız kardeş olmanın yarattığı bıkkınlıkla kahkahanın, hayal kırıklığıyla memnuniyetin iç içe geçmesinden doğdu diyebilirim. Tiyatro kariyerim nedeniyle betimlemelerden çok diyaloglarla düşünüyorum. Bu nedenle de önce bir dizi sesli skeç yazmaya başladım ve zamanla bir tiyatro oyununa dönüştü. Ancak içime sinmedi, metni birkaç yıllığına rafa kaldırdım. Sonunda da cesaretimi toplayıp oyunu roman olarak yeniden yazdım.

Merak ettiğim bir başka konu da şu: Amcanız, hepimizin hayranlıkla okuduğu usta yazar Julian Barnes. Aynı soyadı taşımak üzerinizde baskı yarattı mı?

Daha önce hiç roman yazmamıştım, hatta yazmayı denememiştim. Bu alanda eğitim almamıştım, yaratıcı yazarlık kursuna da gitmemiştim. Kendimi bir sahtekar gibi hissetmiyordum ama amcam olsun ya da olmasın, önümdeki iş yine de göz korkutucuydu. Julian ve eşi Rachel en başından beri ilk okurlarımdı, destekleri paha biçilmezdi. İnsanlar, “Julian Barnes’ın ailesinden misiniz?” diye sorduklarında, “Evet” demek her zaman hoşuma gidiyor. Yazmaya toy bir 25’likken değil de kırış kırış bir 55’likken başlamam, bununla başa çıkmamı kolaylaştırdı.

 

 

“Ben bir Barnes’ım”

Takma adla yayımlamayı hiç düşündünüz mü?

Evet. Bir ara takma ad kullanmayı düşündüm; Boyd, Byatt ya da Brontë olabilirdim. Ama ben bir Barnes’ım.

Romanın kahramanı Miranda, anne babasını dikkatle gözlemlediği halde neden onları tam olarak anlayamıyor?

Miranda ebeveynlerini yalnızca kendi bakış açısından, kendi kuşağının değerleriyle, gördüklerine ve anlatılanlara dayanarak değerlendirebiliyor. Sanki bir yapbozu tamamlamaya çalışıyor ama bazı parçalar eksik; üstelik elinde, tamamlanmış resmi gösteren kutu da yok.

Peki anne babamızı ne kadar tanıyoruz?

Güzel soru. Ben romanda anne babalarımızı ne kadar yanlış değerlendirebildiğimizi ele almak istedim. Onları hayatımız boyunca tanıyoruz ama biz doğmadan önce de kendilerine ait hayatları var. O hayatlar hakkında hiçbir şey bilmiyoruz, bildiklerimiz de yalnızca bize anlatmayı seçtiklerinden ibaret.

Miranda’nın babası nasıl biri ve her tartışmayı kelimeler ve felsefe üzerinden yürütmesi aile ilişkilerini nasıl etkiliyor?

Zeki, nüktedan ve eksantrik biri, ama aynı zamanda biraz sağır ve insanı çileden çıkaracak kadar sinir bozucu. Gençliğinde evin tiranıymış, zamanla yumuşamış. Zor soruları mizahla savuşturmakta çok başarılı. Fazla duygusal bulduğu konuşmalara girmeyi de inatla reddediyor. Belki de birçok bakımdan pek çok erkeğin uç bir örneği.

Anne ile baba, sürekli çatışmalarına rağmen 50 yılı aşkın evliliklerini nasıl sürdürüyorlar?

Birlikte yaşamanın bir yolunu bulmuşlar, sanki sürekli aynı oyunu sahneliyorlar. Aralarında belli bir uzlaşma var ama zaman zaman bütün tavizleri veren taraf anneymiş gibi görünüyor. İlişkileri bir tenis maçına benziyor: Topu sürekli birbirlerine gönderiyorlar ve ikisi de sayı kazanabiliyor.

Birbirlerinden nefret ediyorlar sanki…

Hayır. Bitmek bilmeyen kavgaları küçük ve önemsiz meseleler üzerine, aralarında nefret yok. Onları bir arada tutan, derin ve anlaşılması güç bir bağ var. Belki sevgi, belki de birbirlerine duydukları bir düşkünlük.

 

 

“Bazı şeyler bir kuşak atlar”

Miranda ile Charlotte aynı ailede büyüdükleri halde çocukluklarını neden farklı hatırlıyorlar?

Aralarında dört yaş var. Anne babaları da onları farklı biçimlerde etiketlemiş: Charlotte “bilimsel”, Miranda ise “sanatsal”. Geçmişte yaşanan aynı olayları hatırlayıp yorumluyorlar ama Charlotte dokuz yaşındayken Miranda henüz beş yaşında. Bu yüzden aynı olaylara tamamen farklı açılardan bakıyorlar. Elbette ikisi de kendi hatırladıklarının doğru olduğuna inanıyor.

Her Zamanki O Öldürme Arzusu / Camilla Barnes / Çeviren: Didar Zeynep Batumlu / Ayrıntı Yayınları / Roman / 208 s.

(Oksijen02, 11.09.2026)